با طب سوزنی آشنا شویم

با طب سوزنی آشنا شویم 

استفاده از طب سوزنی برای درمان بیماریها در قرن 21سابقه طب سوزنی (Acupuncture) به بیش از 2000 سال پیش و به کشورچین باز میگردد. شاید بتوان آنرا یکی از قدیمی ترین و در عین حال کاربردی ترینروشهای طبابت دانست که در حال حاضر در قرن 21 ام مورد استفاده قرار می گیرد.

شناخت دوباره این طب را به جرات می توان مدیون روزنامه نگار مجله نیویورکتایمز یعنی جیمز رستون (James Reston) دانست که در سال 1971 دانست طی مقاله ای بهبررسی روشهای طبابت در چین که توسط سوزن انجام می شد، دانست. 

در اصل اصطلاح Acupuncture تشریح کننده مجموعه ای از روشها است که توسط آن نقاطی از بدن برایدریافت نتایج مورد نظر با روشهایی خاص مانند استفاده از سوزن تحریک می شود. طب سوزنی امروزه با استفاده از فرو کردن سوزن های خاصی به درون بدن از طریق پوست توسط دست و یا حتی جریان الکتریسته انجام می شود. 

سوزنهایی که در این طب از آناستفاده می شود فلزی هستند و تقریبا" به قطر چند تار موی سر می باشند. بیمارانی کهاین روش درمان را برای خود انتخاب می کنند اظهارات متفاوتی دارند، اما در مجموعاغلب آنها بیان می کنند که هنگام فرو کردن سوزن به بدنشان احساس درد زیادی نمیکنند. معمولا" تجربه و تخصص پزشک معالجه در استفاده از سوزن می تواند میزان دردحاصله را کاهش یا افزایش دهد. 

سازمان مدیریت تغذیه و داروی آمریکا (FDA) درسال 1996 استفاده از سوزنهای مخصوص برای این نوع از روش درمان را تایید کرد. اینسوزنها باید استریل باشند و می توان هریک از آنها را برای یک و فقط یک بیماراستفاده کرد. همچنین قبل از هر بار استفاده از سوزنها باید آنها را با الکل یا موادضدعفونی کننده تمیز کرد. 

امروزه در درمان طب سوزنی ممکن است از جریان

الکتریسته نیز استفاده شود. بسیاری از پزشکان اعتقادی به این نوع از روش طبابت ندارند وبرعکس بسیاری دیگر با استناد به آمار بدست آمده از بهبود بیماران این روش را برایمعالجه توصیه می کنند. آزمایشها نشان می دهد این روش می تواند برای کاهش درد پس ازجراحی، شیمی درمانی، جراحی های دندان و ... بسیار موثر واقع شود. همچنین شواهد بسیاری موجود است که طب سوزنی می تواند در معالجهبیماری هایی چون اعتیاد به مواد مخدر، فعال کردن دوباره ماهیچه های تنبل، سر درد،دردهای مفصلی، انواع آسم و تنگی نفس بعنوان یک راه حال و یا حداقل در کنار درماندارویی استفاده شود. تحقیقات جدید نشان می دهد که طب سوزنی توانایی کاهش و حتیبرطرف کردن انواع درد را داشته و می تواند توانایی های قسمت های مختلف بدن افراد رابالا ببرد. 

طب سوزنی چکونه کار میکند 

در طب سنتی چین که به TCM به معنی Traditional Chinese Medicine معروف است، بدن انسان تحت تاثیر دو نیرویمخالف هم به نام های یین و ینگ  قرار دارد. Yin به صفاتی چون سردی،آرامی و در کل حالت غیر فعال بر میگردد. در حالی که Yang به صفاتی چون گرمی، هیجانو فعال بودن نسبت داده می شود. 

در این نگرش، سلامت بدن هنگامی حاصل می شودکه میان این دو نیرو تعادل برقرار باشد و عدم تعادل این دو نیرو باعث می شود که جریان حیاطی در بدن مختل شود. این جریان ازراه ها و نقاط خاصی در بدن گذر می کند. تعداد 12 عدد از این مسیرها و نقاط بعنواننقاط اصلی و تعداد 8 عدد بعنوان نقاط سطح دوم معرفی می شوند، در مجموع بیش از 2000نقطه نیز دیگر به آنها متصل میباشد.

اساس طب سوزنی بر تحریک این نقاط استوار است که می تواندجریان qiدر بدن را کنترل نماید. اینکه مدل چینی ها برایبدن درست است یا خیر جای بحث دارد اما دانشمندان به این نتیجه رسیده اند که تحریکاین قسمت های بدن می تواند روی وضعیت شیمایی و عصبی مغز تاثیر بگذارد و در نهایتمنجر به عکس العملهایی مانند کاهش درد، تغییر فشار خون و ... شود و در نهایت سلامتبیمار را منجر شود

منبع : وبلاگ دکتر بیژن فروغ

آشنایی با طب سوزنی

تعریف طب سوزنی :

ارتقاء سطح سلامت و درمان بیماریها به روش تحریک نقاط خاصی از بدن توسط سوزنهای فلزی بر مبنای الگوی پیچیده و نظام مند طب سنتی چین با سابقه ای بالغ بر 2500 سال .

سایر اجزای طب سنتی چین :

درمانهای گیاهی ، بادکش گذاری ، موکسا ( اعمال حرارت ) ، ماساژ و تمرینات هماهنگ کننده ذهن- بدن شامل چی کونگ و تای چی .

برخی از رایج ترین کاربردهای بالینی طب سوزنی :

از سال 1979 میلادی ، سازمان بهداشت جهانی (W.H.O .) به دنبال تجربیات موفق به کار گیری طب سوزنی در تکمیل درمانهای پزشکی در کشورهای اروپایی و آمریکا ، لیستی شامل حدود 40 مورد از بیماریهای قابل مدیریت توسط طب سوزنی را ارائه نموده است . امروزه ، پزشکان با استفاده از این طب ، به روند درمان غیر دارویی و بهبود کیفیت زندگی درمبتلایان به بیماریهای بسیار رایج کمک بسیاری می کنند مثالهایی از این

یماریها عبارتند از : از کمر درد ، زانو درد ، سردرد ( از جمله میگرن) ، بیماریهای گوارشی نظیر التهاب مزمن معده و نشانگان روده تحریک پذیر ، بیماریهای تنفسی مانند آسم ، اختلالات خلقی نظیر اضطراب و افسردگی خفیف تا متوسط ، اختلالات عملکردی ارگانها ناشی از استرس ( اختلالات روان تنی یا سایکو سوماتیک) ، خستگی مزمن ، تهوع ناشی از شیمی درمانی ، اختلالات دوره ماهیانه ، اضافه وزن و ضعف متابولیسم (سوخت وساز) .

مبنای نظری و علمی طب سوزنی :

بیماری ناشی از انسداد جریان طبیعی انرژی حیاتی در ارگانها و مسیرهای انتقال این جریان می باشد و طب سوزنی با تحریک مهمترین و تاثیر گذار ترین نقاط در مسیرهای دچار اختلال نظیر کمبود فعالیت یا تجمع استرس ، موجب تقویت کارکردهای طبیعی بدن و رفع انسداد یا تجمع غیر عادی تنش در ذهن و بدن می گردد . تحقیقات پزشکی متعدد مکانیسمهای مختلفی را برای نحوه تاثیر گذاری طب سوزنی بر سلامت انسان توضیح داده اند . برخی از این مکانیسمها عبارتند از تنظیم فعالیت شیمیایی مغز ( نوروهورمونها و نوروترنسمیترها) ، ترشح اوپیوئید های طبیعی بدن نظیر اندورفین در مغز و نخاع ، تسهیل بازپخش سیگنالهای الکترومغناطیسی در بافتها و تقویت فعالیت سیستم ایمنی .

اخیرا مروری بر 22 مطاله بالینی با موضوع تاثیر طب سوزنی در درمان کمر درد که یکی از شایعترین دلایل مراجعه به پزشکان می باشد ، نشان داده است که این طب در کاهش شدت کمر درد و بهبود کیفیت زندگی مبتلایان به این عارضه ، بسیار موثر است . توصیه انجمن درد آمریکا به پزشکان از سال 2007 تا کنون در بیمارانی که درمانهای روتین پزشکی برای کمردرد آنها رضایت بخش نبوده ، استفاده از طب سوزنی است . چنین تجربیاتی موجب شده که پزشکان و بیماران در بسیاری از کشورها از جمله ایران به طب سوزنی روی بیاورند . از جمله ، انجمن علمی طب سوزنی ایران از سال 1387 توسط وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی به رسمیت شناخته شده است و همین امر نقش بسیار مهمی در زمینه معرفی علمی و صحیح طب سوزنی در کشورمان داشته است .

روند یک جلسه تشخیصی طب سوزنی :

ابتدا پزشک طب سوزنی ، فرصت کافی در اختیار بیمار می گذارد تا شرح حال بیماری خود را بازگو نماید . سپس نوبت به معاینه زبان و نبض می رسد . بر مبنای سه رکن اشاره شده ، پزشک قادر خواهد بود الگوی به وجود آورنده بیماری را تشخیص دهد و بر این اساس ، طرح درمان را پایه ریزی و نقاط مورد نیاز طب سوزنی برای فرد مراجعه کننده را از بین بالغ بر سیصد و شصت نقطه استاندارد ، انتخاب کند . طی دو دهه گذشته ، دستگاههای پیشرفته تشخیصی با ماهیت الکترونیکی برای دقیقتر نمودن تشخیص پزشک نیز در اختیار بسیاری از پزشکان قرار گرفته تا مسیر تشخیص و درمان در طب سوزنی مطمئن تر باشد .

روند یک جلسه درمانی طب سوزنی :

در مرحله درمان ، نقاط انتخاب شده طی یک یا چند دوره درمانی ، پس از استریل نمودن پوست با الکل ، توسط سوزنهای بسیار باریک استریل و یک بار مصرف از جنس استیل منعطف تحریک می گردد . نحوه ورود سوزن به بافت زیر پوست بستگی به محل آناتومیک نقطه دارد و ممکن است به صورت عمودی یا مایل باشد . عمق نفوذ سوزنها هم غالبا حداکثر 5 میلیمتر است تا ضمن دستیابی به بیشترین تاثیر بالینی ، آسیبی به بافتهای زیرین وارد نشود . لازم به ذکر است که پاکسازی پوست ، یک بار مصرف بودن و استریل بودن سوزنها ، نگرانی پزشک و بیمار را از انتقال بیماریهایی نظیر هپاتیت یا ایدز از یک بیمار به بیمار دیگر ، به طور کامل برطرف می نماید . نگرانی از دردناک بودن سوزنها هم غالبا در شروع جلسه از بین می رود .

نحوه تحریک نقاط طب سوزنی :

تحریک نقاط بسته به تشخیص پزشک معالج ممکن است با وارد نمودن جریان الکتریکی به سوزنها انجام شود . امروزه در بسیاری موارد نیز به جای سوزن از تحریک موثر نقاط با لیزر کم توان ، میدانهای مغناطیسی ضرباندار و پالسهای نوری استفاده می شود که وابستگی پزشک به استفاده از سوزنهای سنتی را تا حدودی کاهش می دهد . این روشهای جدید تر برای کودکان و همچنین افرادی که در جلسات نخست با نگرانی ذهنی در مورد دردناک بودن سوزن روبرو هستند ، روند پذیرش درمان را تسهیل می کند .

ماهیت تجربه طب سوزنی :

طب سوزنی روشی بدون درد و بسیار آرامش بخش است و ضمن استرس زدایی از سیستم ذهنی و جسمی افراد ، منجر به هماهنگی بیشتر در کارکرد ارگانهای بدن می گردد . به همین دلیل ، طب سوزنی برای عمده مراجعین ، با تجربه رفع خستگی ، بهبود خواب ، افزایش نیروی حیاتی و احساس سبکی همراه است .

منبع:دکتر کیارش ساعتچی