سرطان ریه ، معده و مری

سرطان ریه یكی از شایع ترین سرطان ها در سراسر جهان به شمار می رود و بیش از 80 درصد مبتلایان به این بیماری در فاصله پنج سال از تشخیص بیماری، جان خود را از دست می دهند. سرطان ریه دارای پنج حالت متفاوت است كه از هر پنج مورد آنها یكی سرطان ریه از نوع یاخته های كوچك (شایع ترین نوع سرطان ریه) است.

علائم هشدار دهنده سرطان ریه افزایش یا شدت سرفه در افراد سیگاری، سرفه همراه با خلط خونی، تنگی نفس در اثر فعالیت، خس خس حاد سینه، درد مبهم یا مشخص در قفسه سینه، خش شدن صدا، كاهش وزن، بی اشتهایی، تورم در ناحیه گردن و صورت، و ضعف و خستگی مفرط است. این سرطان در مراحل ابتدایی هیچ نشانه ای ندارد و بیماران اغلب زمانی به پزشك مراجعه می كنند كه بیماری در مراحل پیشرفته قرار دارد و همین امر باعث افزایش آمار مرگ و میر در میان مبتلایان این سرطان شده است.

اعتیاد به دخانیات، آلاینده های موجود در هوا، استنشاق دود سیگار توسط افراد غیرسیگاری، عوامل ژنتیك و عوامل ایمنولوژیك (ایمنی) مهمترین دلایل بروز سرطان هستند؛ به اضافه این كه سن بالای 60 سال به صورت بالقوه عامل مهمی در مبتلا شدن فرد به سرطان ریه است. تشخیص این بیماری با عكسبرداری اشعه X از ریه ها، آزمایش خلط، سی تی اسكن، پرتونگاری با استفاده از تشدید میدان مغناطیسی و نمونه برداری های مختلف امكان پذیر است.

سرطان ریه معمولاً به دلیل غنی بودن سیستم خون رسانی و لنفاوی ریه می تواند به راحتی به اندام های دیگر سرایت كند.

فعالیت های پیشگیرانه این بیماری، دوری از آلاینده ها، عدم استعمال دخانیات و بررسی خانه از نظر عدم وجود گاز رادون است. با این حال روش های درمانی آن بسته به مراحل پیشرفت بیماری و وضعیت عمومی آن به ترتیب جراحی، شیمی درمانی، رادیوتراپی، درمان فوتودینامیك، درمان بیولوژیكی و سوزاندن ضایعه بدخیم است.

سرطان معده

این سرطان كه همانند تمام سرطان های دیگر بر اثر رشد خارج از كنترل بافت های سرطانی به وجود می آید، معمولاً در افراد بالای 40 سال مشاهده می شود و شیوع آن در مردان دو برابر زنان است. این بیماری از آنجا بسیار خطرناك است كه بیماران تا مراحل پیشرفته بیماری، هیچ علامتی كه حاكی از بروز سرطان معده باشد در خود مشاهده نمی كنند. علائم این بیماری در مراحل اولیه سوءهاضمه، تهوع و كم اشتهایی است، اما در مراحل بعد، كاهش وزن غیرقابل توجیه، بی اشتهایی، استفراغ خونی، كم خونی، درد شدید شكم و گاهی اوقات وجود توده های قابل لمس در بالای شكم است. علل این سرطان هم ناشناخته است، ولی گفته می شود كمبود میوه ها و سبزیجات تازه در رژیم غذایی می تواند باعث پیدایش آن شود. مردان بالای 40سال بالقوه در معرض ابتلا به سرطان معده هستند. كسانی كه در خانواده آنها بیماری سرطان وجود دارد، باید حتماً با پزشك مشاور در این زمینه مشورت كنند و تحت مراقبت باشند.

كم خونی حاد، نوشیدن نوشابه های الكلی، فقدان اسید معده، سابقه جراحی معده یا برداشتن جزئی از معده می تواند منجر به سرطان شود. پزشكان برای جلوگیری از ابتلا به سرطان توصیه می كنند غذاهای دودی شده، ترش شده و نمك سود شده از رژیم غذایی حذف شوند و مقادیر زیاد پروتئین و سبزی و میوه تازه جایگزین آن شوند. برای پیشگیری از بروز سرطان معده چندین توصیه بهداشتی كرده اند كه مهمترین آنها دوری از مصرف الكل، انتخاب یك رژیم غذایی مغذی و متعادل، آزمایش های سالانه غربالگری و توجه به مشكلات گوارشی مداوم هستند.

این بیماری غیرقابل علاج است و عوارض احتمالی آن خونریزی داخلی، تشخیص اشتباه به عنوان زخم معده و گسترش آن به كبد، استخوان ها و ریه است. آزمون های تشخیصی این بیماری شامل بررسی های آزمایشگاهی خون از لحاظ كم خونی و آزمایش های معده از لحاظ اسید هستند. در صورتی كه سرطان گسترش نیافته باشد، جراحی برای بخشی از معده یا تمامی آن پیشنهاد می شود. شیمی درمانی ممكن است موقتاً پاسخ دهد.

سرطان مری

عامل اصلی ایجاد سرطان مری، رشد بافت های سرطانی است كه سلول ها بدون هیچ كنترلی در آن شروع به تقسیم شدن می كنند. این بافت ها معمولاً در جایی از مری شكل می گیرند كه مری هنوز در زیر قفسه سینه قرار دارد. این سرطان كه معمولاً در افراد بالای 50 سال به وجود می آید، در هر دو جنس شایع است، اما شیوع آن بیشتر در مردان مشاهده می شود. این بیماری دارای علائم خاصی است كه دشواری در هنگام بلع، كاهش سریع وزن و استفراغ مخاط خون آلود از آن دسته هستند. علل ایجاد سرطان مری  ناشناخته هستند و می توان آنها را به دو دسته تقسیم كرد؛ سرطان هایی كه از خود مری آغاز می شوند و سرطان هایی كه از دیگر اعضای بدن به مری سرایت می كنند. با این حال نكته مثبت در مورد این بیماری این است كه ارثی نیست. عوامل تشدید كننده این بیماری موارد زیر هستند: سیگار كشیدن، استفاده بیش از حد از الكل، تنگی مری، كمبود آهن و ترش كردن معده.

برای پیشگیری از این بیماری، پزشكان به مردم توصیه می كنند که سیگار نكشند، هرگز الكل ننوشند و در صورت بروز هرگونه اختلال گوارشی كه بیش از5  روز طول بكشد به پزشك مراجعه كنند. در حال حاضر هیچ درمانی برای این بیماری وجود ندارد و بیماران مبتلا به آن هیچ شانسی برای بهبود ندارند. به همین خاطر تشخیص زود هنگام این بیماری نقش مؤثری در كنترل آن دارد. البته در چند مورد مشاهده شده كه سرطان بدون هیچ دخالتی كاملاً مرتفع شده است.

اگر این بیماری سریعاً كنترل نشود به ریه ها و كبد هم گسترش می یابد كه در آن صورت كنترل آن بسیار سخت خواهد شد. داروهایی كه برای مبتلایان به سرطان مری تجویز می شود، بیشتر مسكن ها و آرام بخش هایی است كه برای بهبود روحیه بیمار مورد استفاده قرار می گیرند و گاهی هم داروی ضد سرطان تجویز می شود. پزشكان برای تشخیص بیماری از نمونه ها توموربرداری می كنند و درمان آن معمولا جراحی، اشعه درمانی، شیمی درمانی یا تركیبی از آنهاست.

تحول در تشخیص سرطان

اتحادیه اروپا بورسیه ای را برای محققان سراسر دنیا تعیین كرده است تا آنها تحقیقات خود را روی سنسورهای زیستی معطوف كنند. این طرح كه توسط دانشگاه نیوكاسل انگلستان هدایت می شود به طور خاص روی سنسورهایی است كه نوع بیماری را مشخص می كنند. دانشمندان با استفاده از این بورس می توانند تحقیقات فراوانی روی سنسورهای زیستی انجام دهند. در صورت تكمیل این پروژه، آنها موفق خواهند شد بیماری ها را سریعاً تشخیص دهند و برای درمان آن اقدام كنند. فن آوری مدنظر برای استفاده در این طرح از همان نوعی است كه پیشتر در سیستم های ناوبری و كیسه های هوای اتومبیل استفاده شده، اما در اینجا اندازه دیسك های لرزشی از اندازه یك غبار بیشتر نخواهد بود.

این سنسور علائم سرطان و پروتئین هایی كه توسط سلول های سرطانی تولید می شوند را از پروتئین هایی كه توسط سلول های سالم تولید می شوند تشخیص خواهد داد. از آنجا كه تشخیص زودهنگام سرطان نقش بسیار مهمی در درمان آن دارد، این تكنولوژی می تواند تحولی در درمان سرطان ایجاد كند.

 

منبع:تبیان

تشخیص و درمان سرطان ریه

در ادامه ی مطلب قبلی با عنوان "سرطان ریه و علائم آن" ، در اینجا خانمدکتر ام‌البنین پاک نژاد، متخصص داخلی و فلوشیپ فوق تخصصی ریه به یک سری سئوالات دیگر در این رابطه پاسخ می دهند.

 

1- روش‌های تشخیصی سرطان ریه کدام است؟

روش‌های تشخیص در این بیماران باید مرحله به مرحله انجام گیرد، ولی متأسفانه در مرحله‌ای که سلول‌ها دچار تکثیر و نامنظمی در تکثیر می‌باشند، نمی‌توان آن را تشخیص داد.

وقتی سرطان ریه تشخیص داده می‌شود که از نظر رشد به مرحله‌ای رسیده که در عکس سی تی اسکن می‌تواند خود را نشان دهد. روش‌های تشخیصی دیگر مثل بررسی خلط از نظر سلول‌های سرطانی، عکس سینه، سی‌ تی اسکن و در صورت نیاز برونکوسکوپی و گرفتن نمونه از برونکوسکوپ از دیگر روش‌های تشخیص سرطان ریه می‌باشد.

 

2- آیا تشخیص زودرس بیماری امکان‌پذیر است؟

تشخیص زودرس بیماری به خود بیمار وابسته است. اگر این افراد زود متوجه شوند و به پزشک مراجعه کنند بیماری معمولاً زود تشخیص داده می‌شود، ولی معمولاً بیماران وقتی مراجعه می‌کنند که شاید کم‌تر از 10 تا 15 درصد می‌توانند از درمان قطعی استفاده کنند.

معمولاً بیماران آن‌قدر دیر مراجعه می کنند و بیماری به حدی پیشرفته می‌شود که هیچ کاری نمی‌توان کرد.

متأسفانه در مواردی نیز که بیمار به موقع و زود مراجعه می‌کند، وقتی پزشک به او می‌گوید که توده در ریه دارد و باید جراحی شود، چون حال عمومی خوبی دارد، معمولاً زیر بار نمی‌رود و اصلاً نمی‌خواهد قبول کند که دچار این مشکل است و آن‌قدر صبر می‌کند که متأسفانه ریه کاملاً درگیر می‌شود و یا آن‌قدر دیر جراحی می‌کند که نمی‌شود کار مثبت‌ زیادی کرد.

 

3- روش‌های درمان این بیماری کدام است؟

با توجه به این که سرطان ریه از نظر بافت‌شناسی انواع مختلفی دارد، درمان نیز براساس نوع سرطان متفاوت است و متاسفانه درمان قطعی وجود ندارد.

درمان‌های کمکی که در کنار درمان اصلی انجام می‌گیرند، عبارتند از: شیمی درمانی و رادیوتراپی و هم‌چنین لیزرتراپی. یک سری درمان‌های حمایتی مثل تامین اکسیژن برای بیمار و درمان عفونت‌های عارض شده نیز همراه درمان اصلی انجام می‌شود.

 

4- در درمان بیماران مبتلا به سرطان ریه با چه مشکلاتی مواجه هستید؟

در درمان سرطان ریه پیش‌ترین مشکل عدم پذیرش بیماری توسط خود بیمار می‌باشد که پزشک را مجبور می‌کند از نظر بررسی بیماری عقب بماند. ولی خوشبختانه با تکنیک‌های خاصی که امروزه موجود می‌باشد (از این نظر کشور ما فرق زیادی با روش درمانی‌های کشورهای پیشرفته ندارد) تا حد زیادی چنان که بیماران در مراحل اولیه به پزشک مراجعه کنند، می‌توان از درمان‌های مطلوبی استفاده نمود و نتایج خوبی از نظر بهبودی به دست آورد.

 

5- افراد مبتلا به سرطان ریه باید چه اقداماتی را انجام دهند؟

وقتی شخصی دچار سرطان ریه شود عملاً نمی‌شود آن را درمان کرد و بهترین راه، پیشگیری در این زمینه می‌باشد. در این رابطه بیمارانی که سیگاری هستند حتما باید تحت نظر پزشک باشند و پزشک بر اساس ضرورت، آزمایش‌های مربوطه را درخواست می‌نماید و بررسی خلط انجام می شود و از نظر وجود سلول‌های سرطانی با توجه به حال عمومی بیمار کارهای لازم صورت می‌گیرد.

هر چه فاصله زمانی بین تشخیص سرطان ریه و شروع درمان بیشتر باشد اوضاع وخیم‌تر خواهد شد.

این نکته حایز اهمیت است که وقتی پزشک برای بیمار تشخیص می‌گذارد باید به پزشک خود اعتماد کنند. در مطالعات انجام شده، معلوم شده که پس از این که برای بیمار تشخیص بیماری توسط پزشک گذاشته می‌شود، بیماران به پزشکان مختلفی جهت صحت یا رد تشخیص مراجعه می‌کنند و همین مراجعه به پزشکان مختلف می‌تواند باعث تأخیر در مرحله درمانی شود. معمولاً روش‌های درمان در بیماران مبتلا به سرطان ریه، خیلی متفاوت نمی‌باشد و هر چه فاصله زمانی بین تشخیص و شروع درمان بیشتر باشد اوضاع وخیم‌تر خواهد شد.

 

6- چند درصد بیماران به درمان جواب مثبت می‌دهند؟

اگر بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود امکان درمان تا حد زیادی بالا می‌رود، ولی هرچه‌قدر از مدت زمان ابتلا به بیماری بیشتر می‌گذرد امکان درمان تا حد زیادی پایین می‌آید و حتی در مراحلی از بیماری عملاً درمان قطعی وجود ندارد.

 

7- آیا بعد از درمان امکان عود وجود دارد و چگونه می‌توان از عود جلوگیری کرد؟

بله بعد از درمان چنانچه بیمار با پزشک خود رابطه نزدیکی نداشته باشد و مرتباً تحت نظر پزشک نباشد، به احتمال قوی بیماری عود می کند. در نتیجه توصیه می‌شود که بیماران حتماً به طور دایم با پزشک خود در ارتباط باشند و تحت نظر پزشک اقدامات درمانی را ادامه دهند.

امکان ابتلا به سرطان ریه در فردی که سیگار می‌کشد نسبت به کسی که سیگار نمی‌کشد، 700 بار بیشتر می‌شود.

 

8- توصیه‌ کلی شما به افرادی که در معرض این بیماری قرار دارند کدام است؟

کسانی که با فرد سیگاری زندگی می‌کنند و خودشان سیگار نمی‌کشند توجه داشته باشند قطعاً باید از تماس با افراد سیگاری خودداری کنند.

به افراد سیگاری توصیه می‌شود که سیگار نکشند، چون با سیگار کشیدن هم به خود ضرر می‌رسانند وهم به افراد غیرسیگاری که در کنار آن‌ها زندگی می‌کنند. باید عوامل زمینه‌ساز که همراه سیگاری‌ها وجود دارد را کم کنند.

لازم به ذکر است که 90 درصد افرادی که به سرطان ریه مبتلا می‌شوند سیگاری هستند، پس توصیه می‌شود که سیگار نکشند. در مورد ترک کردن سیگار باید این شعار مدنظر باشد که امروز نسبت به دیروز دیر است و فردا نسبت به امروز دیر می‌باشد.

 

 

منبع:تبیان